1. Ba loại hình là gì?

Theo Điều 44 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14:

• Địa điểm kinh doanh: nơi công ty hoạt động kinh doanh cụ thể.
• Chi nhánh: một bộ phận của công ty, làm toàn bộ hoặc một phần chức năng của công ty, kể cả đại diện theo ủy quyền. Ngành nghề của chi nhánh phải đúng với ngành nghề của công ty.

“Hạch toán phụ thuộc” và “hạch toán độc lập” không phải loại hình đăng ký. Đó là hai cách công ty ghi sổ kế toán cho chi nhánh, do công ty tự quyết định:

• Hạch toán phụ thuộc: kế toán làm tập trung ở trụ sở.
• Hạch toán độc lập: chi nhánh có bộ phận và sổ kế toán riêng, thường có tài khoản ngân hàng và hóa đơn riêng.

2. Điểm chung: không phải công ty riêng

• Cả ba loại hình không có tư cách pháp nhân. Tài sản, hợp đồng, nghĩa vụ đều thuộc về công ty.
• Về thuế, công ty chịu trách nhiệm toàn bộ, kể cả phần do chi nhánh thực hiện. Chi nhánh đóng cửa mà còn nợ thuế thì công ty phải gánh.
• Gọi chi nhánh là “độc lập” không làm chi nhánh tách khỏi trách nhiệm của công ty. Muốn có tư cách pháp nhân riêng phải lập công ty mới.

3. So sánh nhanh

4. Thuế và hóa đơn

Chi nhánh khai GTGT riêng khi có đủ: tài khoản ngân hàng; tự bán hàng cho khách; hóa đơn riêng đăng ký với cơ quan thuế quản lý chi nhánh; sổ theo dõi đầy đủ thuế đầu ra, đầu vào. Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở còn cần có con dấu và công ty muốn khai riêng. Không đủ điều kiện thì khai chung với công ty. Địa điểm kinh doanh không có mã số thuế riêng nên luôn khai chung.

Thuế TNDN: công ty khai và quyết toán chung cho cả trụ sở và chi nhánh; chi nhánh không nộp tờ khai TNDN riêng.

Chuyển hàng, tài sản nội bộ: tài sản chuyển giữa các bộ phận hạch toán phụ thuộc của cùng một công ty không phải lập hóa đơn và không tính thuế GTGT. Hàng chuyển sang chi nhánh khác tỉnh để bán thì dùng hóa đơn GTGT hoặc phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ.

5. Báo cáo tài chính và quyết toán

• Báo cáo tài chính là của công ty. Công ty phải tổng hợp cả trụ sở và chi nhánh vào một báo cáo. Chi nhánh không bắt buộc lập báo cáo riêng, và dù có lập hay không, báo cáo nộp cơ quan nhà nước vẫn phải gồm cả trụ sở và chi nhánh.
• Quyết toán thuế TNDN làm chung tại công ty.
• Đóng chi nhánh: phải hoàn thành nghĩa vụ với cơ quan thuế trước, rồi đăng ký chấm dứt trong 10 ngày kể từ ngày quyết định. Địa điểm kinh doanh thuộc chi nhánh phải chấm dứt trước.

6. Nên chọn loại hình nào?

Cả ba loại hình đều không tách được trách nhiệm khỏi công ty, nên chỉ khác nhau ở cách tổ chức:

Loại hình nào phù hợp với nhu cầu nào:

• Chỉ cần thêm nơi hoạt động, không cần mã số thuế, hóa đơn hay khai thuế riêng: địa điểm kinh doanh.
• Cần một đơn vị có giấy đăng ký và mã số thuế riêng nhưng muốn kế toán tập trung: chi nhánh hạch toán phụ thuộc.
• Cần theo dõi kết quả riêng, có tài khoản ngân hàng, hóa đơn riêng, có thể khai GTGT riêng: chi nhánh hạch toán độc lập.

Độ tín nhiệm trong giao dịch gắn với công ty đứng tên hợp đồng: năng lực tài chính, tài khoản thanh toán, người đại diện, không do loại chi nhánh hay địa điểm quyết định.